काठमाडौं / अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा जारी फिफा विश्वकप २०२६ को समूह चरण सम्पन्न भएसँगै प्रतियोगिता अब निर्णायक मोडमा प्रवेश गरेको छ ।

 कोलम्बिया र घानाबीचको अन्तिम समूह खेलपछि अन्तिम १६ मा स्थान बनाउने सबै टोलीको टुंगो लागेको हो ।अबदेखि हरेक खेल ‘गर या मर’ को हुनेछ । एउटा हारले चार वर्षको सपना समाप्त हुनेछ भने एउटा जितले विश्वकप उपाधितर्फको यात्रा थप नजिक पु र्‍याउनेछ ।

यसपटकको विश्वकपले परम्परागत फुटबल शक्तिहरूको प्रभुत्वसँगै केही नयाँ टोलीको उदयलाई पनि स्पष्ट रूपमा देखाएको छ । ब्राजिल, फ्रान्स, अर्जेन्टिना, स्पेन, इङ्ल्यान्ड र पोर्चुगलजस्ता स्थापित शक्तिहरू अपेक्षाअनुसार नकआउट चरणमा पुगेका छन् भने क्यानडा, मोरक्को, नर्वे, इजिप्ट र कोलम्बियाले आफ्नो प्रदर्शनबाट विश्व फुटबलमा नयाँ सन्देश दिएका छन्।

नकआउट चरणमा पुगेका १६ टोलीमा क्यानडा, मोरक्को, फ्रान्स, पाराग्वे, ब्राजिल, नर्वे, मेक्सिको, इङ्ल्यान्ड, पोर्चुगल, स्पेन, अमेरिका, बेल्जियम, अर्जेन्टिना, इजिप्ट, स्विट्जरल्यान्ड र कोलम्बिया रहेका छन्।

अब हुने प्रि–क्वाटरफाइनलमा क्यानडाले मोरक्कोसँग, फ्रान्सले पाराग्वेसँग, ब्राजिलले नर्वेसँग, मेक्सिकोले इङ्ल्यान्डसँग, पोर्चुगलले स्पेनसँग, अमेरिकाले बेल्जियमसँग, अर्जेन्टिनाले इजिप्टसँग तथा स्विट्जरल्यान्डले कोलम्बियासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।

दाबेदारका लागि सजिलो बाटो छैन

समूह चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि अब कुनै टोलीलाई सहज यात्रा हुने देखिँदैन। नकआउट चरणमा रणनीतिक परिपक्वता, मानसिक दृढता र सानो गल्ती नगर्ने क्षमता नै निर्णायक बन्नेछ।

फ्रान्सले समूह चरणमा सन्तुलित आक्रमण, बल नियन्त्रण र प्रभावकारी फिनिसिङ प्रस्तुत गरेको छ। अनुभवी र युवा खेलाडीको संयोजनले फ्रान्सलाई उपाधिको सबैभन्दा बलियो दाबेदारमध्ये राखेको छ। तर रक्षात्मक फुटबल खेल्ने पाराग्वेलाई सुरुआतमै गोल गर्न नसके खेल कठिन बन्न सक्छ।

ब्राजिलले सधैंझैँ आकर्षक र आक्रामक फुटबल खेलेको छ। उनीहरूको आक्रमण विश्वकै खतरनाकमध्ये मानिए पनि नर्वेको शारीरिक क्षमता, हवाई बल र काउन्टर अट्याकलाई बेवास्ता गरे ब्राजिल समस्यामा पर्न सक्छ।

अर्जेन्टिना नकआउट चरणमा अनुभवको बलमा प्रवेश गरेको टोली हो। बल नियन्त्रण, खेलको गति परिवर्तन गर्ने क्षमता र दबाबमा पनि संयम कायम राख्ने विशेषताले अर्जेन्टिनालाई बलियो बनाएको छ। इजिप्टले भने रक्षात्मक अनुशासन र तीव्र प्रतिआक्रमणका आधारमा मात्र अवसर खोज्नुपर्ने देखिन्छ।

सबैभन्दा ठूलो भिडन्त पोर्चुगल र स्पेन

अन्तिम १६ को सबैभन्दा आकर्षक खेल पोर्चुगल र स्पेनबीच हुने मानिएको छ। दुवै टोली प्राविधिक रूपमा उत्कृष्ट छन्। स्पेनको बल नियन्त्रण र छोटो पासिङ शैली विश्व फुटबलकै नमुना मानिन्छ भने पोर्चुगलसँग खेलको गति परिवर्तन गर्ने व्यक्तिगत प्रतिभा र तीव्र प्रतिआक्रमणको क्षमता छ।

यस खेलमा जसले मध्यभाग नियन्त्रण गर्छ, उसैले खेल नियन्त्रण गर्ने सम्भावना बढी छ। धेरै विश्लेषकले यो खेल अतिरिक्त समय वा पेनाल्टीसम्म पुग्न सक्ने आँकलन गरेका छन्।

घरेलु टोलीमाथि ठूलो अपेक्षा

मेक्सिको, अमेरिका र क्यानडा घरेलु समर्थकको उत्साहसँगै नकआउट चरणमा प्रवेश गरेका छन्। क्यानडाले आफ्नो तीव्र गतिको फुटबलबाट धेरैलाई प्रभावित पारेको छ। तर मोरक्कोजस्तो अनुशासित टोलीविरुद्ध उनीहरूले रक्षामा पनि उत्तिकै जिम्मेवारी देखाउनुपर्नेछ।

मेक्सिकोले इङ्ल्यान्डको सामना गर्दा घरेलु वातावरणको लाभ उठाउने प्रयास गर्नेछ। इङ्ल्यान्डसँग उत्कृष्ट व्यक्तिगत प्रतिभा भए पनि मेक्सिकोको आक्रामक प्रेसिङले खेलको दिशा परिवर्तन गर्न सक्छ।

अमेरिका र बेल्जियमबीचको खेल पनि बराबरीको प्रतिस्पर्धा हुने अपेक्षा गरिएको छ। अमेरिकाको युवा ऊर्जा र बेल्जियमको अनुभवबीचको टक्कर निकै रोचक बन्नेछ।

आश्चर्यको सम्भावना जीवित

विश्वकपको इतिहासले पटक–पटक प्रमाणित गरेको छ कि नकआउट चरणमा प्रतिष्ठाले मात्र जित दिलाउँदैन। २०२२ मा मोरक्कोले सेमिफाइनल पुगेर विश्वलाई चकित पारेजस्तै यसपटक पनि क्यानडा, कोलम्बिया, नर्वे वा इजिप्टजस्ता टोलीले ठूला राष्ट्रलाई चुनौती दिन सक्ने सम्भावना जीवित छ।

समूह चरणमा देखिएको प्रदर्शनले पनि फुटबलको शक्ति अब केही सीमित राष्ट्रमा मात्र केन्द्रित नरहेको संकेत दिएको छ। युरोप, दक्षिण अमेरिका, उत्तर अमेरिका र अफ्रिकाका टोलीबीचको प्रतिस्पर्धा पहिलेभन्दा धेरै सन्तुलित बन्दै गएको देखिन्छ।

अब सुरु भयो विश्वकपको वास्तविक परीक्षा

समूह चरणमा गल्ती सुधार्ने अवसर हुन्छ, तर नकआउट चरणमा त्यो सुविधा हुँदैन। यही कारण अन्तिम १६ लाई विश्वकपको वास्तविक सुरुआत मानिन्छ। अब प्रत्येक पास, प्रत्येक रणनीति र प्रत्येक गोलले इतिहास लेख्न सक्छ।

ब्राजिल, फ्रान्स, अर्जेन्टिना, स्पेन, पोर्चुगल र इङ्ल्यान्ड उपाधिका प्रमुख दाबेदारका रूपमा अगाडि देखिए पनि विश्वकपले हरेक संस्करणमा एउटा नयाँ कथा जन्माउने गरेको छ। २०२६ संस्करणले पनि नयाँ नायक जन्माउने कि स्थापित शक्तिकै प्रभुत्व कायम रहने भन्ने प्रश्नको उत्तर अब सुरु हुने नकआउट चरणले दिनेछ।